Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) không ngừng phát triển, nhu cầu tính toán lớn lao của nó cũng tác động đến áp lực năng lượng chưa từng có. Nhiều người bắt đầu tự hỏi: Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng và thách thức bền vững môi trường, liệu chúng ta có thật sự cần khám phá các giải pháp sáng tạo như trung tâm dữ liệu không gian không?
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn “Trong những tình huống nào cần trung tâm dữ liệu không gian?”, “Ai là các doanh nghiệp hoặc nhân vật phù hợp để đầu tư vào công nghệ này?”, “Khi nào thì không nên áp dụng?” cũng như các gợi ý hành động liên quan, giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt đối mặt với vấn đề năng lượng của AI.
Q1: Trong tình huống nào doanh nghiệp sẽ bắt đầu cân nhắc công nghệ trung tâm dữ liệu không gian?
Đối với phần lớn doanh nghiệp, việc chú ý đến trung tâm dữ liệu không gian thường xảy ra khi họ gặp phải tiêu thụ năng lượng quá lớn từ các trung tâm dữ liệu hiện tại, chi phí làm mát tăng vọt hoặc áp lực từ quy định môi trường gia tăng. Đặc biệt là những công ty AI yêu cầu dịch vụ tính toán 24/7 như đào tạo và suy luận mô hình ngôn ngữ lớn, có xu hướng tìm kiếm các chiến lược năng lượng mới để giảm lượng khí thải carbon.
Tôi đã quan sát thấy rằng một số CTO trong các doanh nghiệp khi đánh giá kế hoạch mở rộng trung tâm dữ liệu, dần cảm nhận rằng “chi phí năng lượng và tác động môi trường của chúng tôi đang ngày càng trở nên khó khăn hơn”, vì vậy việc khám phá tận dụng năng lượng mặt trời quanh quỹ đạo Trái đất để cung cấp cho máy chủ trở thành một khả năng. Trong tình huống này, họ sẽ bắt đầu tiếp cận các dự án không gian như Starcloud, được Jeff Bezos đầu tư, hoặc Crusoe Energy.
Q2: Các doanh nghiệp hoặc nhà phát triển AI có thật sự “cần trung tâm dữ liệu không gian” không? Ai là người phù hợp?
Lợi thế lớn nhất của trung tâm dữ liệu không gian là “cung cấp năng lượng từ mặt trời 24/7”, lý thuyết có thể giải quyết các giới hạn về thời gian và không gian của nguồn năng lượng mặt đất, giảm thiểu sự gián đoạn do thời tiết và sự chuyển giao giữa ngày và đêm, cũng như tiết kiệm chi phí làm mát. Đối với những doanh nghiệp có khối lượng tính toán lớn, yêu cầu hoạt động liên tục lâu dài và sự ổn định tính toán cao, điều này có thể rất hấp dẫn.
Tuy nhiên, thực sự xem xét giải pháp này phần nhiều là các công ty công nghệ lớn và các tổ chức nghiên cứu AI có khả năng đầu tư vốn lớn. Họ thường gặp áp lực từ việc thiết lập trung tâm dữ liệu mặt đất hoặc đang tìm kiếm các giải pháp thay thế xanh và không carbon.
Chẳng hạn như những công ty công nghệ lớn cần phối hợp tài nguyên qua nhiều khu vực để phát triển mô hình AI tiên tiến, vì áp lực chi phí và hình ảnh từ các trung tâm dữ liệu tiêu tốn năng lượng, vô cùng phù hợp để đánh giá trung tâm dữ liệu không gian. Đối với những nhân vật này, trung tâm dữ liệu không gian có thể trở thành một lựa chọn quan trọng cho tương lai trong việc chuyển đổi năng lượng và nâng cấp tính toán.
Q3: Tình huống nào không phù hợp để đầu tư hoặc áp dụng trung tâm dữ liệu không gian?
Nếu doanh nghiệp có quy mô nhỏ hoặc nhu cầu tính toán tương đối hạn chế, cân nhắc lựa chọn trung tâm dữ liệu mặt đất truyền thống hoặc giải pháp đám mây địa phương có thể hợp lý hơn. Chi phí phát triển, phóng và vận hành trung tâm dữ liệu không gian đều rất cao, và công nghệ vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm ban đầu, rủi ro và sự không chắc chắn rất lớn.
Ngoài ra, nếu thị trường mà doanh nghiệp hoạt động có độ nhạy cảm cao với chi phí, và trong ngắn hạn khó có thể gánh vác khoản đầu tư lớn, việc chọn các giải pháp đã trưởng thành và chi phí trong tầm kiểm soát sẽ thực tế hơn. Trong tình huống này, việc mù quáng theo đuổi giải pháp không gian có thể dẫn đến lãng phí tài nguyên.
Tôi đã trò chuyện với một số doanh nghiệp vừa và nhỏ, họ cho biết “Mặc dù nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng hiện tại vẫn muốn ổn định hoạt động tính toán mặt đất trước, sau đó mới đánh giá các công nghệ sáng tạo có thể áp dụng trong tương lai.” Thái độ thận trọng và thực tiễn này phản ánh sự tập trung lựa chọn của phần lớn doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Q4: Đối mặt với thách thức năng lượng của AI, cá nhân hoặc đội nhóm có thể bắt đầu từ đâu?
Ngoài việc kỳ vọng vào sự trưởng thành và phổ biến của các giải pháp năng lượng không gian trong tương lai, cá nhân hoặc nhóm có thể bắt đầu từ việc tối ưu hóa hiệu quả tính toán AI hiện có, áp dụng phần cứng và thuật toán tiết kiệm điện. Ví dụ, điều chỉnh cấu trúc mô hình để giảm thiểu bước tính toán không cần thiết, hoặc sử dụng trung tâm dữ liệu mặt đất sử dụng năng lượng tái tạo.
Chính tôi cũng trong quá trình phát triển mô hình AI, thường điều chỉnh kích thước lô và thời gian huấn luyện dựa trên độ ưu tiên của dự án và nhu cầu tính toán, tránh lãng phí năng lượng không cần thiết. Việc khám phá sự cân bằng giữa nhu cầu tính toán theo thời gian thực và đào tạo ngoại tuyến cũng là một chiến lược không tồi.
Trong tình huống này, cá nhân và nhóm không phải trực tiếp đối mặt với trung tâm dữ liệu không gian, mà tập trung vào cải thiện về mặt công nghệ hiện tại, chờ đợi công nghệ đổi mới quy mô lớn trưởng thành, sau đó mới áp dụng.
Q5: Nếu muốn hiểu về tình trạng phát triển của trung tâm dữ liệu không gian, nên hành động như thế nào?
Bạn có thể theo dõi những cập nhật mới nhất từ các công ty công nghệ lớn và các công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu không gian, chẳng hạn như kế hoạch Starcloud của Jeff Bezos, cũng như Crusoe Energy chuyên về giải pháp năng lượng không gian. Những thông tin này giúp hiểu rõ hơn về những đột phá công nghệ và xu hướng thị trường.
Đồng thời, khuyên bạn nên tham gia các diễn đàn công nghiệp liên quan hoặc xem các buổi hội thảo công khai, tiếp xúc thực tế với những góc nhìn của các chuyên gia và sự phát triển công nghệ, giúp đánh giá trở nên đa diện và có căn cứ hơn. Nếu bạn là nhà quyết định doanh nghiệp, cũng có thể thảo luận với các nhà đầu tư mạo hiểm hoặc cố vấn công nghệ về các khả năng hợp tác và các giải pháp thử nghiệm.
Đối với hầu hết người dùng đang đối mặt với áp lực năng lượng do trí tuệ nhân tạo gây ra, dựa trên giai đoạn công nghệ hiện tại, vẫn cần tập trung vào “quan sát” và “xây dựng kế hoạch cho tương lai”. Khi thị trường ngày càng trưởng thành, thì việc tham gia vào lĩnh vực mới này sẽ trở nên phù hợp.